De
tijger is bijna verdwenen… !
Tijgers zijn de grootste katachtigen die op onze
planeet leven. Maar hoe prachtig en sterk ze ook zijn,
hun toekomst is verre van zeker…
In het begin van de 20ste eeuw leefden er nog 100.000
tijgers in de natuur. Vandaag zijn het er naar schatting
nog maar zo’n 6.000 meer. Niets om fier over
te zijn dus. Van de 8 tijger-ondersoorten die vorige
eeuw nog op onze aarde te vinden waren, zijn er vandaag
bovendien nog maar 5 in leven.
De
ondersoorten van de tijger (nog in leven)!
Er zijn er 5:
De Bengaalse tijger
De Bengaalse tijger leeft in India, Bangladesh en
Nepal. Er leven nog 3.200 tot 4.500 Bengaalse tijgers
in de vrije natuur, dankzij inspanningen van de Indische
regering en WWF. Zij zorgden immers voor de oprichting
van verschillende tijgerreservaten met hun project
“Operatie Tijger”.
De Indo-Chinese tijger
Deze ondersoort is verspreid in Maleisië, Thaïland,
Laos, Vietnam en Cambodja. In Maleisië en Thaïland
is hun aantal redelijk stabiel gebleven, maar in Vietnam
heeft deze soort erg te lijden gehad onder de oorlog.
Men schat dat er nog tussen de 1.200 en de 1.700 Indo-Chinese
tijgers zijn.
De Siberische tijger
Dit is de grootste van de verschillende ondersoorten.
Je kan ze herkennen aan hun lange pelsharen die hen
beschermen tegen de ijzige kou in de gebieden waar
ze leven: Rusland, China en Noord-Korea. In het wild
zijn er nog maar 360 à 400 Siberische tijgers,
wees een WWF-onderzoek onlangs uit.
De Sumatraanse tijger
Dit is de kleinste nog levende telg uit de tijgerfamilie.
Je vindt hem op het Indonesische eiland Sumatra. Naar
schatting zijn er nog 400 tot 500.
De Zuid-Chinese tijger
De Zuid-Chinese tijger leeft in het Zuid-Chinese gebergte,
in de bossen. Zijn vacht is helder, met brede zwarte
strepen. Enkele tientallen jaren geleden jaagden de
boeren in het gebied intensief op deze soort. De regering
had immers gezegd dat de dieren een ware pest waren
en afgemaakt moesten worden. Het trieste gevolg: vandaag
zijn er nog maar een twintigtal Zuid-Chinese tijgers…
De
ondersoorten van de tijger die uitgestorven zijn…
Drie ondersoorten van de tijger zijn helaas nog voor
de jaren 1990 uitgestorven:
De Balinese tijger
Dit was de allerkleinste tijgersoort. Hij leefde op
het eiland Bali (Indonesië) maar stierf uit in
de jaren 1940.
De Kaspische tijger
Deze ondersoort had een helder gekleurde vacht en
leefde in Rusland en Oost-Turkije.
In de jaren 1960 is de laatste Kaspische tijger gestorven.
De Javaanse tijger
Sinds de jaren 1970 werd deze bewoner van het Indonesische
eiland Java niet meer waargenomen.
Alles
over de tijger
Een eenzaam leven
Om een tijger in de natuur te ontdekken, moet je je
ogen goed openhouden. In de eerste plaats omdat er
niet veel tijgers meer zijn natuurlijk, zodat je al
veel geluk moet hebben om er één tegen
te komen. Maar in de tweede plaats ook omdat tijgers
echte eenzaten zijn. Als geen ander weten ze zich
aan het oog te onttrekken. Je moet dus goed uitgeslapen
zijn om een tijger te bespeuren!
De voortplanting
Tijgers zijn geslachtsrijp als ze 3 à
4 jaar oud zijn. Na een zwangerschap van 93 tot 111
dagen, naargelang de soort, zet een tijgerwijfje 2
tot 3 jongen op de wereld.
Eigenaardige camouflage
Sommige mensen kopen een “tijgerjas” (echt
of synthetisch) om op te vallen. Best wel grappig
als je weet dat tijgers door hun strepentooi juist
onopgemerkt blijven. Als een tijger zich stilletjes
voortbeweegt door het hoge gras en tussen de bomen,
zorgt de afwisseling van lichte een donkere strepen
ervoor dat zijn schaduw “gebroken” wordt,
zodat je hem niet opmerkt. Het strepenmotief van een
tijger is ook een beetje zijn “identiteitskaart”:
er zijn geen twee tijgers die precies hetzelfde strepenpatroon
hebben. Wetenschappers die tijgers bestuderen, kijken
altijd eerst naar de strepen op de kop van de tijger.
Zo kunnen ze niet alleen makkelijk de soort herkennen
maar ook verschillende individu’s uit elkaar
houden.
Een discrete jager
Als de tijger op jacht gaat, zorgen zijn strepen voor
een goede camouflage, zodat hij heel dicht bij zijn
prooi kan komen. Als hij tot op zo’n 15 meter
genaderd is, maakt de tijger zich klaar voor de aanval.
Enkele sprongen en… hop, de tijger bespringt
zijn totaal verraste prooi. Hij zorgt er ook steeds
voor dat hij niet naar zijn prooi sluipt met de richting
van de wind mee. Anders zou het slachtoffer wel eens
gewaarschuwd kunnen worden door die onvervalste tijgergeur!
Tijgers jagen onder meer op wilde zwijnen en herten…
Truukje tegen tijgers!
In India, waar nog veel tijgers leven, weten mensen
precies hoe ze zich moeten beschermen tegen tijgers,
dankzij hun kennis van de jachttechnieken van de tijger.
Ze dragen een “mensenmasker” aan de achterkant
van hun hoofd als ze het bos intrekken. Zo heeft de
tijger altijd het gevoel dat de mens hem aankijkt,
aan welke kant hij zich ook bevindt. Daar houdt hij
niet van, dus gaat hij op zoek naar een andere prooi!
Grote katten die van water houden
Tijgers zijn helemaal niet bang van water, integendeel!
Zwemmen vinden ze best wel fijn. Ze schrikken er dan
ook niet voor terug zich in zee te wagen, bv. om naar
een eilandje wat verderop te zwemmen. Dat is wat anders
dan die huiskat van ons, niet?

Bedreigingen
Tijgers zijn gegeerd…
Door hun schitterende vacht en schrikwekkende aanblik
trokken tijgers als vanzelf de aandacht van jagers.
Naast de “eer” zo’n krachtig dier
te verslaan, konden deze jagers ook nog eens massa’s
geld verdienen door de huid van hun prooi te verkopen.
Maar niet alleen naar de huid van de tijger is vraag.
Ook andere lichaamsdelen zijn gegeerd, vooral in de
traditionele Oosterse geneeskunde, die tijgerorganen
allerlei geneeskrachtige, haast magische kwaliteiten
toeschrijft…
- Van de tanden wordt een poeder gemaakt,
om astma en geslachtsziekten mee te bestrijden.
- Aftreksels van de huid van het
dier zouden het geheugen verbeteren
- Tijgerbeenderen zijn het populairst:
ze worden verwerkt in pillen, zalfjes, wijn,…
Ze hebben de reputatie pijn te verlichten, veroorzaakt
door bv. rheuma, malaria, zweren,…
- Van de staart worden zalfjes gemaakt
tegen huidziekten.
… maar ook te duchten!
De mens is bang van tijgers. Het zijn immers
grote, erg sterke dieren, die schijnbaar uit het niets
hevig kunnen aanvallen. Er circuleren dan ook de meest
afschuwelijke verhalen over tijgers die zonder reden
mensen aanvallen. Zo kwam de tijger aan zijn bijnaam
“menseneter”. Nochtans is dit voor de
meeste tijgers absoluut geen correcte naam: meestal
vallen tijgers enkel mensen aan als ze zich bedreigd
voelen. In India bv., worden er jaarlijks een 40-tal
mensen door tijgers gedood. Dat lijkt misschien veel,
maar in India wonen meer dan een miljard mensen en
slangen maken er 40 maal meer slachtoffers. En het
autoverkeer laten we dan nog even terzijde…
Toch zit de angst voor de tijger er nog steeds diep
in. In China beschouwde de wet tijgers gedurende lange
tijd als “vijanden van de landbouw en de veeteelt”,
die afgemaakt moeten worden.
Niet alleen de jacht vormt een ernstige bedreiging
voor de tijger, ook de inkrimping van zijn leefgebied
speelt hem parten. Het aantal mensen in gebieden waar
de tijger leeft, neemt razendsnel toe. Al deze mensen
hebben voedsel nodig, en een plaats om te wonen. Waar
ooit uitgestrekte bossen lagen, vind je vandaag velden
en dorpen. Voor de tijger betekent dit een ramp, want
er blijft alsmaar minder plaats voor hem over! Zo
zorgt ook de bosbouw in de ongerepte bossen in Azië
ervoor dat hele delen van het leefgebied van de tijger
verdwijnen.
Wat
doet WWF om de tijger te helpen?
Aan de alarmbel trekken
Als we willen dat de mensen zich iets aantrekken van
het tragische lot van de tijgers, moeten we hen eerst
duidelijk maken hoe moeilijk deze dieren het hebben.
We moeten hen overtuigen van de dringende noodzaak
om deze prachtige katachtigen te redden. Bovendien
is er veel geld nodig om de tijger goed te kunnen
beschermen.
De stroperij en de illegale handel bestrijden
WWF stelt alles in het werk om een einde te maken
aan de handel in lichaamsdelen van de tijger (beenderen,
huid, …) en aan de stroperij. Zo helpt WWF overheden
in verschillende landen patrouilles tegen de stroperij
op te richten. Met zijn programma TRAFFIC bestudeert
WWF ook de handel, om uit te zoeken welke weg de illegaal
verhandelde tijgerproducten afleggen.
Samenwerken
Een goede samenwerking met de overheden van de landen
waar nog tijgers leven, is onontbeerlijk. Deze regeringen
moeten ervoor zorgen dat de tijgers en hun leefgebied
goed beschermd worden. In gebieden waar tijgers leven
en waar de bevolking arm is, moeten ze de mensen helpen.
Arme mensen die op een andere manier aan een inkomen
kunnen komen, zullen immers niet langer hun toevlucht
nemen tot de jacht op tijgers…
