Snelkoppelingen

• Dossiers
• Nieuws
• Video's
• Onze projecten

Nieuwsbrief

WWF Kids

Deel deze pagina

• Toevoegen op Facebook
• Tweet deze pagina
• Toevoegen aan Netlog
• Toevoegen aan MySpace
• Toevoegen aan Google
• Toevoegen aan Live Messenger
• Toevoegen aan Del.icio.us
• Toevoegen aan Digg
• Toevoegen aan Netvibes
• Bloggen op Wordpress
• Bloggen op Blogger
• Meer opties

© Kate Holt / WWF-UK

Fotogalerij

Het Congobekken

Meer beelden

Bedreigingen

Landbouw, houtkap, de jacht voor bushmeat en de ontginning van olie en mineralen hebben een directe impact op de bossen en fauna. En het wordt enkel nog verergerd door de demografische groei, de conflicten, de ziektes, beleidsproblemen en het gebrek aan bosbeheer en middelen.

Ontbossing

Volgens de F.A.O. (voedsel- en landbouworganisatie) heeft Centraal-Afrika tussen 1990 en 2000 ongeveer 91 000 km² woud verloren. Als het zo verder gaat, zal in 2030 meer dan 30% van de bossen verdwenen zijn.

De impact:

• Minder hout beschikbaar voor de bosindustrie;
• Verlies van biodiversiteit;
• Woestijnvorming;
• Klimaatverandering;
• Veranderingen in de ecosystemen en het klimaat door wijzigingen in de neerslagpatronen en andere delen in de watercyclus.

De wereldwijde vraag naar hout, de aanleg van wegen en andere infrastructuur verergeren de situatie alleen maar.

Landbouw

In Centraal-Afrika zijn meer dan 90% van de huishoudens betrokken in landbouw. De bevolking groeit jaarlijks ongeveer 2 tot 3% aan. De vraag naar landbouwgrond stijgt dan ook en versnelt op die manier de verdwijning van het bos.

De impact:

• Bossen moeten wijken voor landbouwgrond;
• Om aan de vraag naar bushmeat te voldoen, jaagt men in de meest toegankelijke delen van het bos. Hierdoor moeten de landbouwers steeds verder in het bos gaan jagen;
• Men krijgt tijdelijke landbouwgrond. Dit verhindert de boeren om hun grond op regelmatige basis te verrijken.

Stroperij

De handel in bushmeat is momenteel een grote bedreiging voor de biodiversiteit in het Congobekken. En het treft alle soorten: klein en groot, olifant of aap.

De houtindustrie en de snelle demografische groei verergeren de situatie alleen maar.

Mijnbouw

De mijnbouw is in bepaalde delen van het Congobekken een belangrijk onderdeel van de economie. Enkele van de grootste gouddepots ter wereld bevinden zich in de Democratische Republiek Congo. Al jaren leidt de strijd om de meest waardevolle gebieden tot gewapende conflicten. Tussen 1998 en 2003 was er een bijzonder bloedige oorlog waarin meer dan 4 miljoen mensen het leven lieten.

De impact:

• Stroperij rond de plaats van ontginning;
• Verwaarloosbare compensaties voor de plaatselijke bevolking en erbarmelijke werkomstandigheden;
• Ecologische schade: sommige rivieren worden weggeleid uit hun bedding. Dat heeft grote gevolgen, onder andere gronderosie en de vernieling van vegetatie.

Oliewinning

Het Congobekken bevindt zich dicht bij belangrijke oliebronnen. Met de toenemende vraag naar olie, stijgt ook de druk op het milieu.

De economie in Equatoriaal-Guinea, Gabon en Congo-Brazzaville is sterk afhankelijk van de oliewinning in de Golf van Guinee en de bossen aan de kust.

De impact:

• De risico’s op olielekken tijdens het laden of het transport van de olie, zowel in de bossen als op zee;
• Bepaalde boorsites worden slecht schoongemaakt;
• In de buurt van de boorsites is er sprake van stroperij en handel in bushmeat.

De demografische groei

De landen die behoren tot het Congobekken worden gekenmerkt door een relatief jonge bevolking en een hoog geboortecijfer. Met de toename van de bevolking stijgt ook de vraag naar landbouwgrond. Als dit zo blijft, zal de bevolking verdubbeld zijn tegen 2020.
 
Er is bovendien ook sprake van een snelle verstedelijking. Hoewel de steden een bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de regio, leiden ze ook tot grote problemen met armoede en het milieu. En dit zowel in de steden als in de omringende regio’s.

De impact:

• Een verhoogde druk op de natuurlijke bronnen en de omgeving;
• Conflict tussen gewoonterecht en de moderne wetten;
• De steden worden aangelegd in de fragiele ecosystemen;
• Het kan nog verergeren door de migratie van dichtbevolkte gebieden naar de meer rustige plaatsen.

Ziektes

Besmettelijke ziektes zorgen elk jaar voor miljoenen slachtoffers op het Afrikaanse continent.

Ebola 

Ebola is een erge koorts die vaak dodelijk is voor apen en mensen. Deze ziekte is een van de schadelijkste virussen voor de mens: 50 tot 90% van de ziekenhuispatiënten sterft eraan.

Men vermoedt dat het virus zich verspreidt via de verkoop en de consumptie van bushmeat, voornamelijk via apenvlees.

Ook de apen kunnen deze ziekte krijgen. Men denkt dat het virus meer dan 90% van de westelijke laaglandgorilla’s en de chimpansees in de regio gedood heeft. Het duurt lang vooraleer de apen hersteld zijn van een dergelijke klap omdat ze zich trager voortplanten.

AIDS

Op het Afrikaanse continent leven ongeveer 28,5 miljoen mensen met dit virus. Het is de grootste doodsoorzaak.
Door ontbossing komen er regio’s vrij die voorheen geïsoleerd waren, wat het risico nog verhoogt.

Conflicten

Conflicten volgen vaak uit de verdeling van natuurlijke bronnen. De lokale gemeenschappen en de bossen zijn de eerste slachtoffers.

In de Democratische Republiek Congo werden naar schatting tussen 3,3 en 4,5 miljoen mensen gedood in verschillende gewapende conflicten. Om dit te vermijden, vluchten de mensen naar de bossen en de beschermde gebieden.

In de DRC hebben de rebellen, de overheidstroepen en hun geallieerden gebruik gemaakt van diamanten, goud, hout, ivoor, coltan en kobalt om hun oorlogen te betalen.

De impact:

• Een verstoorde openbare handhaving;
• Grote verplaatsingen van vluchtelingen;
• Men houdt zich niet aan de mensenrechten;
• Afname van de landbouwproductie, de handel en de beschikbaarheid van voedsel;
• Grotere afhankelijkheid van natuurlijke ‘wilde’ hulpbronnen, zoals bushmeat.

Klimaatverandering

De bossen van het Congobekken spelen een cruciale rol in de regeling van de neerslag en het klimaat in de regio. Men schat dat 75 tot 95% van de neerslag zijn oorsprong vindt in de verdamping van de bossen. En ze nemen ook CO2 op.
Als de bossen verdwijnen, wordt er meer CO2 terug de atmosfeer in gestuurd. De wetenschappers voorspellen dat de ontbossing in het Congobekken een significante bijdrage zal leveren aan de globale klimaatverandering.

De regionale impact:

Veel inheemse soorten zijn ernstig bedreigd. Dit is het geval bij de berggorilla’s die op de grens leven tussen de DRC, Rwanda en Oeganda. Als het klimaat verandert, is hun omgeving niet langer geschikt. Zonder woonplaats riskeert de soort volledig te verdwijnen.

Als men de bossen blijft vernietigen, zal de mogelijkheid van het Congobekken om te weerstaan aan de huidige en toekomstige gevolgen van de klimaatverandering serieus in gevaar gebracht worden.